آلساپت | قلاده دستساز و پلاک شناسایی هوشمند سگ و گربه
نویسنده: shayan 
دسته‌بندی FCI یکی از معتبرترین روش‌های گروه‌بندی نژادهای سگ در جهان است. فدراسیون جهانی سگ (Fédération Cynologique Internationale یا FCI) در سال ۱۹۱۱ پایه‌گذاری شد و مقر آن در شهر تویین بلژیک است. امروز بیش از ۹۰ کشور عضو این فدراسیون هستند و FCI بیش از ۳۵۰ نژاد را به رسمیت می‌شناسد. این سازمان نژادها را بر اساس کاربرد اصلی، ظاهر و ریشه‌ی مشترک در ده گروه قرار می‌دهد.
دسته‌بندی FCI با دسته‌بندی کنل کلاب آمریکا (AKC) فرق دارد. AKC نژادها را در هفت گروه قرار می‌دهد و درباره‌ی آن در مطلب دسته‌بندی نژادهای سگ بر اساس AKC نوشته‌ایم. در مقابل، FCI جزئیات بیشتری دارد و برای هر گروه زیرگروه‌هایی هم تعریف می‌کند. فهرست کامل نژادها و استانداردها را می‌توانید در وب‌سایت FCI ببینید.
ده گروه دسته‌بندی FCI
- سگ‌های گله و دام (Sheepdogs and Cattledogs)
- پینچر و اشناوزر، مولوسوئیدها و سگ‌های کوهستانی سوئیس (Pinscher and Schnauzer – Molossoid – Swiss Mountain and Cattledogs)
- تریرها (Terriers)
- داشهوندها (Dachshunds)
- اشپیتزها و نژادهای اولیه (Spitz and Primitive types)
- شکاری‌های تیزشامه و نژادهای وابسته (Scent hounds and related breeds)
- سگ‌های اشاره‌گر (Pointing Dogs)
- رتریورها، سگ‌های بیرون‌کش و سگ‌های آبی (Retrievers – Flushing Dogs – Water Dogs)
- سگ‌های همدم و عروسکی (Companion and Toy Dogs)
- شکاری‌های تیزبین (Sighthounds)
گروه ۱: سگ‌های گله و دام
سگ‌های این گروه برای هدایت، جمع کردن و نگهبانی از گله پرورش یافته‌اند. هر نژاد روش خاص خودش را دارد. برای مثال، بوردر کولی با نگاه خیره و خزیدن گله را هدایت می‌کند. در مقابل، ولش کورگی و سگ دام استرالیایی با نیش زدن آرام به پاشنه‌ی دام آن را جابه‌جا می‌کنند.
این سگ‌ها بسیار باهوش، آموزش‌پذیر و پرانرژی هستند و به کار ذهنی و فعالیت روزانه‌ی زیاد نیاز دارند. سگ‌های کوهستانی سوئیس با وجود کار گله‌داری در این گروه نیستند و در گروه ۲ قرار دارند.
- نژادهای شاخص: ژرمن شپرد، شپرد بلژیکی مانند مالینوآ، بوردر کولی، شپرد استرالیایی، راف کولی، شتلند شیپ‌داگ، ولش کورگی، پولی و کوموندور مجارستانی و کلپی استرالیایی.
گروه ۲: پینچرها، اشناوزرها، مولوسوئیدها و سگ‌های کوهستانی
این گروه بزرگ و متنوع چهار بخش اصلی دارد. بخش اول پینچرها و اشناوزرها هستند؛ سگ‌هایی که برای نگهبانی و شکار جوندگان پرورش یافته‌اند. بخش دوم مولوسوئیدها هستند؛ سگ‌های تنومند با سر بزرگ و استخوان‌بندی سنگین که نیاکانشان ماستیف‌های باستانی‌اند. سگ‌های کوهستانی و دامداری سوئیس هم بخش سوم را می‌سازند.
بسیاری از سگ‌های نگهبان گله‌ی آسیای میانه و قفقاز هم در بخش مولوسوئیدهای کوهستانی این گروه قرار دارند. این سگ‌ها قوی و مستقل‌اند و به صاحبی باتجربه، آموزش اصولی و اجتماعی‌سازی زودهنگام نیاز دارند.
- پینچر و اشناوزر: دوبرمن، اشناوزر مینیاتوری، استاندارد و غول‌پیکر.
- مولوسوئیدها: روت‌وایلر، باکسر، گریت دین، کین کورسو، ماستیف ناپولیتن، دوگ دو بوردو، بولداگ انگلیسی، شارپی، کانگال، قفقازی، آلابای، ماستیف تبتی، سنت برنارد و نیوفاندلند.
- سگ‌های کوهستانی سوئیس: برنیز ماونتین داگ، گریتر سوئیس ماونتین داگ، اپنزلر و انتلبوخر.
گروه ۳: تریرها
نام تریر از واژه‌ی لاتین «terra» به معنای زمین می‌آید. بیشتر تریرها برای شکار جوندگان و جانوران کوچک در لانه‌های زیرزمینی پرورش یافته‌اند. خاستگاه بسیاری از آن‌ها بریتانیاست. این سگ‌ها نترس، سرزنده، یک‌دنده و پرانرژی‌اند و کندن زمین را دوست دارند.
تریرها از نظر جثه به چهار زیرگروه تقسیم می‌شوند: تریرهای بزرگ و متوسط، تریرهای کوچک، تریرهای بول‌تایپ و تریرهای عروسکی. اجتماعی‌سازی زودهنگام برای این سگ‌ها مهم است تا با سگ‌ها و پت‌های دیگر کنار بیایند.
- نژادهای شاخص: ایردیل تریر، جک راسل، وست هایلند وایت تریر، اسکاتیش تریر، فاکس تریر، بول تریر، استافوردشایر بول تریر و یورکشایر تریر.
گروه ۴: داشهوندها
داشهوند تنها نژادی است که یک گروه کامل را به خود اختصاص می‌دهد. این سگ برای شکار گورکن و جانوران لانه‌ساز در آلمان پرورش یافته است. FCI داشهوند را در سه اندازه (استاندارد، مینیاتوری و کانین‌شن) و سه نوع پوشش (موکوتاه، موبلند و موزبر) می‌شناسد. درباره‌ی این نژاد در مطلب نژاد سگ داشهوند بیشتر بخوانید.
گروه ۵: اشپیتزها و نژادهای اولیه
اشپیتزها گوش‌های ایستاده، پوزه‌ی نوک‌تیز، پوشش دولایه‌ی ضخیم و دمی پیچیده روی کمر دارند. بسیاری از آن‌ها از مناطق سرد شمالی می‌آیند و برای کشیدن سورتمه، شکار یا نگهبانی پرورش یافته‌اند. نژادهای «اولیه» هم در این گروه هستند؛ سگ‌هایی که از نظر ژنتیکی به نیاکان کهن سگ نزدیک‌ترند.
بیشتر اشپیتزها مستقل‌اند و آموزش آن‌ها صبر بیشتری می‌خواهد. همچنین انرژی زیادی دارند و اگر تخلیه نشود، پارس و کندن زمین را شروع می‌کنند.
- نژادهای شاخص: هاسکی سیبری، مالاموت آلاسکا، ساموید، آکیتا، شیبا اینو، چاوچاو، اشپیتز آلمانی و پامرانین (کوچک‌ترین اشپیتز آلمانی).
- نژادهای اولیه: بسنجی، فرعون هاند و شولوئیتزکوئینتلی (سگ بی‌موی مکزیکی).
گروه ۶: شکاری‌های تیزشامه
این سگ‌ها شکار را با حس بویایی فوق‌العاده‌شان ردیابی می‌کنند. بیشترشان گوش‌های بلند و آویزان و پوزه‌ای پهن دارند. بسیاری از آن‌ها در گذشته به‌صورت گروهی شکار می‌کردند. شکاری‌های تیزشامه بیشتر برای استقامت ساخته شده‌اند تا سرعت. دالمیشن و رودزین ریج‌بک هم در FCI جزو «نژادهای وابسته»ی این گروه هستند.
- نژادهای شاخص: بیگل، بست هاند، بلادهاند، فاکس‌هاند انگلیسی، دالمیشن و رودزین ریج‌بک.
گروه ۷: سگ‌های اشاره‌گر
سگ اشاره‌گر محل پرنده را پیدا می‌کند و با بدنی بی‌حرکت و پوزه‌ای رو به شکار، جای آن را به شکارچی نشان می‌دهد. این گروه دو بخش دارد: اشاره‌گرهای قاره‌ای (اروپای اصلی) و اشاره‌گرهای بریتانیایی و ایرلندی. بسیاری از اشاره‌گرهای قاره‌ای همه‌کاره‌اند؛ یعنی هم شکار را پیدا می‌کنند و هم آن را می‌آورند.
- نژادهای شاخص: ژرمن شورت‌هرد پوینتر، وایمارانر، ویژلای مجارستانی، بریتانی، پوینتر انگلیسی و ستر ایرلندی.
گروه ۸: رتریورها، سگ‌های بیرون‌کش و سگ‌های آبی
سگ‌های این گروه همراه شکارچیان پرنده‌اند. رتریورها پرنده‌ی شکارشده را با دهانی نرم و بدون آسیب برمی‌گردانند. اسپانیل‌ها پرنده را از میان بوته‌ها بیرون می‌کشند تا پرواز کند. سگ‌های آبی هم برای کار در آب و مرداب پرورش یافته‌اند و پوششی ضدآب دارند.
- نژادهای شاخص: لابرادور رتریور، گلدن رتریور، فلت‌کوتد رتریور، کوکر اسپانیل، اسپرینگر اسپانیل و پرتگیز واتر داگ.
گروه ۹: سگ‌های همدم و عروسکی
سگ‌های این گروه بیشتر برای همراهی انسان پرورش یافته‌اند. بسیاری از آن‌ها جثه‌ی کوچکی دارند و برای آپارتمان مناسب‌اند. تاریخچه‌ی برخی از آن‌ها، مانند شیتزو و پکینیز، به دربارهای چین و تبت برمی‌گردد. پودل هم با وجود گذشته‌ی کاری‌اش در آب، در این گروه قرار دارد.
- نژادهای شاخص: پودل، شیواوا، شیتزو، مالتیز، پاگ، فرنچ بولداگ، کاوالیر کینگ چارلز اسپانیل، پاپیون، لهاسا آپسو و پکینیز.
گروه ۱۰: شکاری‌های تیزبین
شکاری‌های تیزبین شکار را با چشم دنبال می‌کنند و از سریع‌ترین سگ‌های جهان‌اند. بدن لاغر و کشیده، سینه‌ی عمیق، کمر انعطاف‌پذیر و سر باریک، ویژگی‌های مشترک آن‌هاست. این سگ‌ها در خانه معمولاً آرام‌اند. اما در فضای باز با دیدن یک جانور کوچک ممکن است ناگهان بدوند. به همین دلیل همیشه با لیش همراهشان باشید.
- نژادهای شاخص: گری‌هاند، ویپت، سالوکی، افغان هاند، بورزوی، آیریش وولف‌هاوند و گری‌هاند ایتالیایی.
چرا دسته‌بندی FCI مهم است؟
دسته‌بندی FCI فقط برای نمایشگاه‌ها نیست. گروه هر نژاد نشان می‌دهد آن سگ در اصل برای چه کاری پرورش یافته است. پس با شناخت گروه یک نژاد، نیاز او به فعالیت، نوع آموزش و میزان مراقبت را بهتر پیش‌بینی می‌کنید. البته هر سگ شخصیت خاص خود را دارد و دسته‌بندی فقط تصویری کلی می‌دهد.
قلاده‌ی مناسب هر گروه
از سگ‌های عروسکی گروه ۹ تا مولوسوئیدهای قدرتمند گروه ۲، قلاده باید با جثه و قدرت سگ هماهنگ باشد. قلاده‌های چرمی و تاکتیکال آلساپت را ببینید و برای امنیت بیشتر، پلاک هوشمند QR را هم روی قلاده نصب کنید.
